Bir Makale Nasıl Okunur?

Bu yazımda 17 Nisan 2016 tarihinde Srinivasan Keshav‘in tarafından hazırlanan “How to Read a Paper” adındaki makalenin çevirisini yapacağım.

Makalenin orjinaline ulaşmak için tıklayın.

Çeviri: Mustafa Haydar Bayzan


Srinivasan Keshav

David R. Cheriton School of Computer Science, University of Waterloo

Waterloo, ON, Canada

keshav@uwaterloo.ca


Özet

Araştırmacılar akademik makaleleri okurken ciddi anlamda fazladan zaman harcarlar. Fakat çok az yerde bunun eğitimi verilir ve bundan dolayı kaybedilen uzun zamanlar ortaya çıkar. Bu makale, araştırma makalelerinin okunmasında pratik ve verimli “three-pass” metodunu anlatır. Ayrıca bu metodu literatür taraması yapmak için de nasıl kullanılacağını anlatacağım.

1. Giriş

Araştırmacılar akademik yayınları bir kaç sebepten ötürü okumak zorundadırlar. Bir konferans yada ders için onları incelemek, çalıştıkları alanda güncel bilgiye sahip olmak yada yeni bir alan için literatür taraması yapmak için. Tipik bir araştırmacı her yıl yüzlerce saatini akademik makale okumaya harcayacaktır.

Verimli bir şekilde akademik makale okumak çok kritik olmasına rağmen çok ender olarak öğretilir. Lisansüstü öğrenciler kendi deneme yanılma yollarıyla öğrenmeye çalışarak çok fazla boşa giden efor sarfederler. Ve genellikle hayal kırıklığına sebebiyet verir.

Uzun yıllar boyunca basit “three-pass” üç aşamalı yaklaşım; kuşbakışı bakmadan ama akademik yayının da detaylarında boğulmadan bana inceleme yapma fırsatı verdi. Bu yöntem bana okunacak birkaç akademik yayının ne kadar sürede incelenebileceği hesabını yapmamı mümkün kıldı. Dahası ne kadar zamanın var ise o denli daha detaylarına inebilmeme olanak sağlıyor. Bu makale, yaklaşımı tarif ediyor ve onun akademik taramadaki kullanımını anlatıyor.

2. ‘Three-Pass Approach‘ Üç Aşamalı Yaklaşım

Her aşama spesifik amaçları tamamlar ve bir önceki aşamanın üzerine bina edilir: İlk aşama size makale hakkında genel fikir verir. İkinci aşama makalenin detaylarını değil fakat içeriğini kavramınızı sağlar. Son aşaması ise makaleyi detaylı şekilde anlamanıza yardımcı olur.

2.1 Birinci aşama

İlk aşama kuşbakışı usulü hızlı bir şekilde makaleyi taramaktır. Ayrıca daha kaç tane aşama olacağına karar verebilirsiniz. Bu aşama yaklaşık beş ile on dakika kadar tutmalıdır ve aşağıdaki adımları içermelidir:

  1. Başlığı, özeti ve girişi dikkatlice okuyun.
  2. Bölüm ve alt bölümlerin başlıklarını oku fakat geriye kalan herşeyi göz ardı et.
  3. Eğer varsa temel teorisini anlamak için matematik içeriğine bakmak
  4. Sonuçlarını oku
  5. Referanslara bak, zaten okuduğunuz ama aklınıza takılan yere bir daha bakmak

İlk aşamanın sonunda, aşağıdaki 5C’yi cevaplayabilirsiniz:

  1. Kategori(Category): Ne çeşit bir makale bu? Bir sayısal analiz makalesi mi? Var olan bir sistemin analizi mi? Bir prototip araştırmasının tanımlaması mı?
  2. İçerik(Context): Diğer hangi makalelerle alakalı? Problemi analiz ederken hangi teorik temeller kullanıldı?
  3. Doğruluk(Correctness): Varsayımlar geçerli gibi görünüyor mu?
  4. Katkıda Bulunanlar(Contributions): Makalenin asıl katkıda bulunanları kimlerdir?
  5. Açıklık(Clarity): Makale düzgün yazılmış mı?

Bu bilgiyi kullanarak, daha fazla okumamayı tercih edebilirsiniz (bütün sayfaların çıktısını almayarak ağaçları kurtarabilirsiniz). Bunun nedeni belki bu makale ile ilgilenmiyorsunuz ya da belki bu makaleyi anlamak için o alanda yeterli bilgiye sahip değilsiniz ya da yazar geçersiz varsayımlar yapıyor olabilir. İlk aşama makalenin alanınız olmadığını anlamanız için yeterlidir ama belki ileride sizinle uygun olduğunu kanıtlar.

Bu arada, bir makale yazarken okuyucuların sadece bir aşama deneyeceğini tahmin etmelisiniz. Bu yüzden dikkatli olun. Tutarlı bölüm ve bölüm alt başlıkları seçin, özlü ama aynı zamanda kapsamlı özetler yazın. Eğer inceleyici ana fikri ilk aşamada anlayamazsa, makale muhtemelen reddedilecektir. Eğer bir okuyucu makalenin vurgulu yerlerini beş dakikanın sonunda anlamazsa, makale yüksek ihtimal bir daha okunmayacaktır. Bu sebeplerden dolayı, bütün makaleyi güzel seçilmiş figürle özetleyen grafiksel bir özet kullanmak harika bir fikirdir ve bu grafiksel özet giderek artan oranda bilimsel dergilerde bulunur.

2.2 İkinci Aşama

İkinci aşamada, makaleyi daha dikkatli oku ama ispat gibi detayları dikkate alma. Bu anahtar noktaları not almana yada okurken sayfa kenar boşluklarına yorum yazmana yardımcı olur. Augsburg Üniversitesi’nden Dominik Grusemann “anlamadığınız terimleri yada soruları not alın, yazarlara sormak isteyebilirsiniz” diyerek öneride bulunuyor. Eğer bir makale hakemi olarak görev alıyorsanız, siz inceleme yazarken bu yorumlar size yardım edecek ve komite toplantısı sırasında incelemenize destek olucaktır.

  1. Makaledeki figürlere, diagramlara ve diğer çizimlere dikkat bakın. Özellikle grafiklere dikkat edin. Eksenler düzgünce tanımlandı mı? Değerler bir hata çubuğu ile gösteriliyor mu, böylece sonuçlar istatistiksel olarak önemli mi? Genel yanılgılar acele edilmiş, değer verilmemiş çalışmadan gerçekten güzel yapmış bir işi ayırır.
  2. Daha sonrası için okunmamış ilgili referansları işaretlemeyi unutma(Bu makalenin arkaplanını öğrenmek için iyi bir yoldur.)

İkinci aşama deneyimli bir okuyucu için bir saate kadar sürmelidir. Bu aşamadan sonra, makalenin içeriğini kavrayabilmelisin. Makalenin ana dayanağını destekleyici kanıtlarla bir başkasına özetleyebilmelisin. Bu seviye bir detay ilgilendiğiniz ama sizin araştırma uzmanlığınızda olmayan bir makale için uygundur.

Bazen ikinci aşamanın sonunda bile bir makaleyi anlayamayabilirsiniz. Bu belki konunun size çok yeni olmasından ve bununla birlikte size tanıdık gelmeyen terminolojiden ve kısaltmalardan kaynaklı olabilir. Ya da yazar sizin anlamadığınız bir ispat yahut deneysel bir teknik kullanmış olabilir. Böylelikle makalenin hacmi anlaşılamayabilir. Makale doğrulanmamış iddialarla ve çok sayıda yönlendirilmiş referanslarla düzenlenerek yetersiz yazılmış olabilir. Ya da sadece vakit çok geç ve de siz çok yorgun olabilirsiniz. Şimdi şunları seçebilirsiniz: (a) makaleyi bir kenara bırakıp, kariyerinizde başarılı olmak için bu materyali anlamak zorunda olmadığınızı umabilirsiniz, (b) daha sonra makaleye geri dönüp, belki arkaplan materyallerini okuyabilirsiniz yada (c) direnerek bir sonraki yani üçüncü aşamaya geçebilirsiniz.

2.3 Üçüncü Aşama

Bir makaleyi tam olarak anlamak için (özellikle bir inceleyici iseniz) üçüncü aşamaya ihtiyaç duyarsınız. Üçüncü aşamanın anahtarı, sanal olarak makaleyi tekrar uygulamaktır: bu aynı varsayımları yazar gibi yapmaktır, çalışmayı tekrar üretmektir. Bu yeni oluşumu asıl makale ile karşılaştırarak, sadece makalenin yeniliklerini değil aynı zamanda saklı zayıflıklarını ve varsayımlarını kolayca belirleyebilirsiniz. Bu aşama detaylara çok ciddi bir dikkat gerektirir. Her varsayımı her ifadede tanımlamanız ve sınamanız gerekir. Dahası, siz nasıl kendi kendinize bu fikri sunardınız diye düşünmelisiniz. Bu gerçek makale ile sanalını karşılaştırmanız keskin bir şekilde makaledeki ispat ve sunum tekniklerinin iç yüzünü anlamanıza katkı sağlar. Burada kullandığınız araçları repertuarınıza ekleyebilirsiniz. Bu aşama sırasında, ayrıca gelecek çalışma için fikirleri not alabilirsiniz. Bu aşama yeni başlayanlar için fazlaca zaman alabilir ve deneyimliler için bir saat yada belki iki saat kadar alabilir. Bu aşamanın sonunda, hafızanızdan bütün makalenin yapısını tekrar baştan inşa edebilir, güçlü ve zayıf noktalarını tanımlayabilirsiniz. Özellikle, içerik varsayımlarına, ilgili çalışmaya yapılan eksik alıntılara ve deneysel yahut analitik tekniklerle potansiyel sorunlara nokta atışı yapabilirsiniz.

3. Bir Literatür Taraması Yapmak

Makale okuma yetenekleri bir literatür taraması yaparken teste koyulur. Bunu yapabilmek için onlarca makale okunması gerektirir, belki de tanıdık bir alanınızda olmayan. Hangi makaleleri okumanız gerekir? Şu şekilde üç aşama yaklaşımının size yardım etmesini sağlayabilirsiniz.

Öncelikle, Google Scholar yada CiteSeer gibi bir akademik yayın arama motorunu düzgün seçilmiş bazı anahtar kelimelerle alanında güncel üç yada beş yüksek atıf yapmış makaleyi bulmak için kullanın. Çalışmalar hakkında bilgi sahibi olmak için her bir makaleye bir aşama uygulayın. Sonrasında onların ilgili çalışma bölümlerini okuyun. Güncel çalışmanın kısa özetini bulacaksınız. Eğer şanslıysanız belki güncel taramanıza işaretleyici bulabilirsiniz. Eğer böyle bir tarama bulabilirsiniz, tamamsınız. Taramayı okuyun, iyi şansınızdan dolayı kendinizi tebrik edin.

Aksi halde, ikinci adımda, paylaşılmış alıntılar ve bibliyografyada tekrar eden yazar isimlerini bulun. Bunlar o alanda anahtar makaleler ve araştırmacılardır. Anahtar makaleleri indirin ve bir kenarı koyun. Anahtar araştırmacıların websitelerine gidin ve son dönemlerde nerelerde yayınladıklarına bakın. Bu geçmiş zamanda en değerli konferansları tanımlamanıza yardımcı olur. Çünkü en başarılı araştırmacılar genellikle en değerli konferanslarda yayın yaparlar.

Üçüncü adım bu en değerli konferanslar için websitelerine gitmek ve son dönemdeki tutanaklarına bakmaktır. Hızlı bir tarama genellikle son dönemdeki yüksek kaliteli ilgili çalışmaları tanımanızı sağlar. Daha önceden kenarı bıraktığınız makaleleri, bu makaleleri ve taramanızın ilk versiyonuyla yürürlüğe koyun. Bu makalelere iki aşama uygulayın. Eğer hepsi daha önceden bulamadığınız bir makaleye atıf yapıyorsa onu edinin ve okuyun. Gerekli olduğu için yineleyin.

4. İlgili Çalışma

Eğer inceleme yapmak için bir makale okuyorsanız, ayrıca Timothu Roscoe’in “Writing Reviews for Systems Conferences” [3]. Eğer teknik bir makale yazmayı planlıyorsanız, hem Henning Schulzrinne’in kapsamlı websitesini [4] hem de George Whiteside’ın mükemmel genel değerlendirmesini [5] incelemelisiniz. Son olarak, Simon Peyton Jones tüm araştırma yetenekleri spekturumunu kapsayan bir websitesine sahip [2].

Iain H. McLean of Psychology, şirket deneysel psikolojide üç aşama yaklaşımı kullanarak makale incelemelerini sadeleştiren “review matrix” ‘ı indirilebilir bir şekilde internete sundu [1] muhtemelen küçük modifikasyonlarla diğer alanlardaki makalelerde uygulandı.

5. Teşekkürler

Bu dokümanın ilk versiyonu öğrencilerim: Hossein Falaki, Earl Oliver, and Sumair Ur Rahman. tarafından tasarlandı. Onlara teşekkür ediyorum. Ayrıca Christophe Diot’un perspektif yorumlarından ve Nicole Keshav’ın kartal gözlü yazıyı düzenlemesinden faydalandım.

Bu yaşayan dokümanı yorumlarla beraber hep güncelleyeceğim. Bana herhangi bir ilerleme için yorumu yada tavsiyeyi email yoluyla gönderebilirsiniz. Yıllar boyunca bana teşvik edici geri bildirimleri gönderen ilgililere teşekkürler.

6. Referanslar

[1] I.H. McLean, “Literature Review Matrix,”
http://psychologyinc.blogspot.com/
[2] S. Peyton Jones, “Research Skills,”
http://research.microsoft.com/en-us/um/people/simonpj/papers/giving-a-talk/giving-a-talk.htm
[3] T. Roscoe, “Writing Reviews for Systems Conferences,”
http://people.inf.ethz.ch/troscoe/pubs/review-writing.pdf
[4] H. Schulzrinne, “Writing Technical Articles,”
http://www.cs.columbia.edu/hgs/etc/writing-style.html
[5] G.M. Whitesides, “Whitesides’ Group: Writing a Paper,”
http://www.ee.ucr.edu/~rlake/Whitesides_writing_res_paper.pdf

Paylaş
Mustafa Haydar Bayzan Hakkında 12 Yazı
Project Engineer @PROFEN, Alumni of EEE (BEng.) @Fatih University. #Data Science #AI #Python #Design #Visualization

1 Trackbacks & Pingbacks

  1. Makale Nasıl Okunur? - Enginardam

Bir Cevap Yazın