İnternet Ekonomisi

0-8a0ybm4cnnutlrjhBu yazı 29 Nisan 2016’da Chris Dixon‘ın Medium sitesinde yazmış olduğu İnternet Ekonomisi yazısının çevirisidir.

Yazının aslına ulaşmak isterseniz: https://medium.com/@cdixon/the-internet-economy 

Bugün bir paketleme çağında yaşıyoruz. Beş büyük tüketici teknoloji şirketlerinin – Google, Apple, Facebook, Amazon ve Microsoft – tamamı kendi orijinal ürün çizgisinden çok daha farklı her çeşit donanım, yazılım ve birbirini aşan ve birbiriyle yarışan servislere geçtiler. Fakat gelirlerinin ve kârlarının çoğu hala kendi kontrollerinin dışındaki harici teknolojilere bağımlıdır. Bu harici bağımlılıkları bir şekilde görselleştirmek gerekirse tipik bir İnternet oturumu düşünün; kullanıcıdan bazı gelir üreten aksiyonlara ve sonra (çoğu durumda) tekrar kullanıcıya.

internet ekonomisi

Bir İnternet şirketinin stratejik pozisyonunu değerlendirdiğiniz zaman (kendi gelirinin savunulabilirliği), şunları düşünmeniz gerekir: 1) şirket nasıl gelir ve kar elde edebilir, 2) sadece şirketin ürünlerinin olduğu katmanlarda değil, kendi bütünlüğündeki döngü.

Örneğin Amazon’un, Google ana arama iş modeline büyük bir tehdit olarak görünmesi mantığa aykırı gibi görünür. Fakat bunu döngüdeki parayı takip ederek görebilirsiniz:  Google’ın gelirlerinin büyük bir kısmı Amazon’da neler alınabileceği üzerine arama sorgularından gelir. Ayrıca Amazon’da satın alma deneyimi, Google aramaları aracılığı ile bulabileceğiniz diğer çoğu e-ticaret sitelerindeki deneyimden çok daha iyidir. Bir süre sonra müşteriler Google’da aramak yerine doğrudan Amazon’a ulaşmayı öğrenirler.

İnternet Ekonomisini bir model tren yolu olarak düşünün. Önünüzdeki pozisyonlar etrafınızdaki trafiği yönlendirir. Gelen yeni teknolojilerle (genelde oyuncak gibi ve ilk başta tehdit etmeyen) beraber eski yolları tersine çeviren tamamen yeni yollar oluşabilir.

Döngünün her katmanında enteresan geliştirmeler meydana gelir. Ancak belirli bir zamanda katmanlar endüstri parlama noktalarıdır. Yakın geçmişte başlayan ve halen süren en büyük üstünlük mücadeleleri mobil cihazlar ve işletim sistemleri arasındaydı. Bu mücadele işletim sisteminde; Android mobil cihazlarda; iOS cihazlarının kazanması ile bitmiş gibi görünüyor. Olası gelecek parlama noktaları şunları içerecek:

Lojistik Otomasyonu. Bugünün lojistik ağı; gemiler, uçaklar, kamyonlar, tırlar, depolar ve insanların işbirliğidir. Yarının ağı ise bunlara ek olarak önemli ölçüde daha fazla otomasyon içerecektir. Robotik depolardan sürücüsüz arabalara, kamyonlara, dronlara ve kuryelere… Bu geçiş spesifik ürünlere ve kullanıcıya bağlı şekilde jeolojik ve düzenleyici faktörlerle aşamalı olarak yapılacaktır. Amazon’un lojistikte kesinlikle büyük bir avantajı var. Google biraz başarı ile tekrarladığı denemelerle lojistiğe giriş yapmayı denedi. Talep üzerine dağıtım startupları burada enteresan bir rol oynayabilir. Dönüşünde aramayı paraya çevirmesinde kritik olan e-ticaret için lojistik katmanı kritiktir. E-ticaretin pazar payını geleneksel perakendeden almaya devam etmesi ile beraber Amazon’un lojistikteki baskınlığı çok güçlü bir stratejik durum sağlar.

Web vs Uygulamalar. Mobil web tartışmasız bir şekilde düşüşte: kullanıcılar daha çok zamanlarını web-tarayıcıları yerine mobil cihazlar ve mobil uygulamalarda harcıyorlar. Apple bu mücadeleye Uygulama tarafından katıldı (örneğin Safari’de reklam bloklamalarını izin veriyor ve teşvik ediyor). Facebook’da Uygulama tarafında yer alıyor. Tabii Google’un canlı bir webe ihtiyacı vardır arama motorunun kullanışlı bir şekilde devamlılığını sağlaması için. Bu nedenle mücadeleye Web tarafından katıldı (website yükleme zamanını düşüren teknolojileri geliştirerek). Gerçekçi tehlike web kaybolması değildir fakat ötekileşmesidir ve parasallaşan internet aktiviteleri yığını uygulamalarda ve sesli ve mesajlı arayüzlerde meydana gelir. Bu kayma yerli olmayan reklamlar gibi eski iş modeline dayanan web yayıncılarını çok ciddi şekilde etkileyebilir ve küçük startupların büyümesini daha da zorlaştırabilir.

Video: TV’den Mobil Cihazlara. İnternet şirketleri video kullanımının TV’den mobil cihazlara doğru kaymaya devam edeceğine kesin gözüyle bakıyor. Umut edilen şu ki bu durum zorlayıcı kullanıcı deneyimi oluşturmayacak aynı zamanda da şu anda TV’de harcanan on milyarlarca reklam pazarına ulaşımı açacak.

“Bence video, mobil kadar büyük bir mega trend” Mark Zuckerberg

Son on yılda, çoğu Google’un sayesinde, İnternet bir çok reklam pazarını kazandı –  (gazetelerde ve sarı sayfalarda kullanılan reklamlar).  Peki önümüzdeki on yılda reklam için pazarı kim kazanacak (şu ana kadar kazanan Facebook, takip eden ise Google) ? Yüksek ihtimalle bu, kim kullanıcı akışını, video pazarlamasını kontrol ediyorsa ona bağlı olacak. Bugün en büyük video platformları Facebook ve YouTube’dur ama videonun neredeyse her İnternet servisine gömülü hale gelebileceğini aklınızdan çıkarmayın; son on yılda İnternet’in yazı ağırlıklı bir halden görsel ağırlıklı servislere nasıl geçtiğine benzer olarak.

Ses. Siri, Google Now ve Alexa gibi ses asistanları arama kabiliyetlerini direkt olarak işletim sisteminin içine gömülü hale getirirler. Bugün ses arayüzü kalitesi çoğu aktivite için görsel arayüzle değiştirilebilecek kadar iyi değil. Ancak yapay zeka hızlı bir şekilde ilerliyor. Ses asistanları yakın gelecekte daha tonlu ve etkileşimli sohbetleri halledebilecek kadar gelişecektir.

Burada Amazon’un vizyonu en hırlısıdır: her mümkün cihaza ses servisleri entegre etmek, böylece cihazın işletim sisteminin ve uygulama katmanlarının önemini düşürmek (bu noktada Amazon’un kurtulmak istediği bu katmanlarda en zayıf olması rastlantı değildir). Ama tüm büyük teknoloji şirketleri ciddi bir şekilde Ses ve Yapay Zekaya yatırım yapıyor. Google’un CEO’su Sundar Pichai yakın zamanda dediği gibi:

Önümüzdeki yeni büyük adım “cihazın” gözden kaybolması olacaktır. Zamanla bilgisayarın kendisi –artık hangi formda olacaksa- bütün gününüze yardım eden bir akıllı asistan olacaktır. İlk defa mobilde İlk Yapay Zeka Dünyasına geçiş yapacağız.

Bu şu demek; Yapay Zeka arayüzleri – yani çoğu durumda ses arayüzleri manasına gelecek – İnternet ekonomisi döngüsünün en büyük yönlendiricileri olabilir. Bugün Ses genel olarak yeni çıkmış bir şey fakat önümüzdeki yeni büyük şeylere de çoğu zaman bu şekilde bakılarak başlanır.

 

Paylaş
Mustafa Haydar Bayzan Hakkında 12 Yazı
Project Engineer @PROFEN, Alumni of EEE (BEng.) @Fatih University. #Data Science #AI #Python #Design #Visualization

İlk yorum yapan siz olun.

Bir Cevap Yazın